TEZ NASIL HAZIRLANIR?

TEZ NASIL HAZIRLANIR?

ADIM ADIM TEZ HAZIRLAMA

Her çalışmanın kendine mahsus araştırma yöntemi olduğu gibi tez hazırlamanın da kendine özgü bazı kuralları vardır. Tez hazırlama sürecinde dikkat edilmesi gereken ve ön planda olması gereken en önemli konu tez çalışmasının temelde bilimsel bir çalışma olduğu ve bu çalışmanın sonunda bilime katkı yapılacak olduğudur.

Bu sebeple “Tez nasıl hazırlanır?” sorusunun cevabı geçmişte hazırlanmış başarılı tez örneklerini incelemede saklıdır. YÖK bu konuda geçmiş yıllarda hazırlanmış tezlerin incelenebilmesini sağlayan çok faydalı bir hizmet sunmaktadır. Yani Türkiye’deki üniversitelerde hazırlanmış yüksek lisans tezlerini inceleyebilirsiniz. İsterseniz kendi alanınıza yakın konularda arama yapabilir benzer konularda birçok tezi inceleyebilirsiniz.

Bu konuda YÖK’ün dışında ulaşabileceğiniz en önemli kaynak ProQuest dir. Bu site üzerinde yerli yabancı milyonlarca tezin tam boyutlu dokümanına ulaşabilirsiniz. ProQuest’i nasıl kullanabileceğiniz yazının sonunda açıklanmıştır.

Tez çalışmasında bu konuları göz önünde bulundurmanın yanı sıra Tez Nasıl Hazırlanır sorusuna cevap olarak adım adım yapılacaklar aşağıda anlatılmıştır.

Bireysel çalışmalarınıza başlamadan önce ilgili bilim dalı öğretim üyesi ile (diğer bir deyişle tez danışmanınız ile) yapacağınız araştırmayı  tartışmalı, görüş ve bilgilerinden yararlanmalı ve daha sonra araştırmasına başlamalısınız. 

Genel olarak bir araştırmanın aşamaları şu şekilde sıralanabilir: Tez Konusunun Seçilmesi, Konuyu Sınırlandırma, Hipotez Kurma, Araştırma Metodunu Belirleme, Geçici Plan Hazırlama, Geçici Kaynakça Oluşturma, Okuma-Not Alma ve Tez Yazım aşamalarıdır.

Tez Konusu Seçimi

Konu seçimindeki en önemli noktalardan biri, araştırmacının konuya olan ilgisidir. Araştırmanın uzun zaman alması, araştırmacının konuya olan bağlılığını azaltabilir. Bu yüzden ilgi duyduğunuz bir konuyu seçmeniz araştırmanın başarısı açısından oldukça önemlidir.

Araştırma konusu seçerken zaman da önemlidir. Araştırmacı, araştırmayı yapmak için sahip olduğu zamanı göz önünde bulundurmalıdır.

Son olarak araştırmacının bilgi düzeyi seçtiği konuyu araştırabilecek nitelikte olmalı, konuyla ilgili kaynaklara kolayca ulaşabilmelidir.

Konuyu Sınırlandırma

Geniş bir konu üzerinde çalışılması araştırmayı zorlaştırdığı gibi,dar olması da araştırmayı gereksiz kılar. Konunun genişliği araştırmacının zamanına ve seçilen konuya göre değişmektedir. Konunun sınırlandırılması, o konu hakkında derinlemesine bilgi sahibi olunmasını sağlar. Fakat bilimsel araştırma yaptığınızı ve çalışmanız tamamlandığında bilime hizmet etmesi gerektiğini unutmayın.

Hipotez Kurma

Hipotez, belli bir kuramsal temele dayalı olarak geliştirilen ve değişkenler arasında varlığı öne sürülen  belli ilişkilerin sınanmasını sağlar. Araştırmacı yaptığı okumalar sonucunda elde edindiği bilgilere göre bir hipotez geliştirir. Çalışma süresince sağlanan kanıtlara göre hipotezde değişiklikler yapılır.

Araştırma Metodu Belirleme

Yapılacak çalışmada araştırmacı araştırma metodunu baştan belirlemeli, bunu araştırma metninde belirtmelidir. Bir araştırmada konunun özelliklerine göre kütüphane araştırması, anket, gözlem, mülakat, istatistik vb. gibi yöntemlerden birkaçı kullanılır.

Geçici Plan

Geçici plan,araştırmacının henüz konu ile ilgili olarak okuduğu birkaç çalışmadan yararlanarak nasıl bir çalışma yapmak istediğini gösteren taslaktır. Bu taslak araştırmacının çalışma sırasında izleyeceği yolu gösterir. Geçici plan, okumalar sırasında edinilen bilgiye göre hazırlanır. Araştırmanın detayına inildikçe geçici planda değişiklikler yapılır. Geçici plan için aslında tez çalışması sırasında yapılan bir ön çalışma diyebiliriz.

Geçici Kaynakça Oluşturma

Hazırlana geçici plan doğrultusunda kaynakların toplanması aşamasına geçilir.Kaynak toplamada seçici olunmalıdır.

Mümkün olduğu kadar birinci el kaynaklara ulaşılmalıdır. Kitap, makale, rapor, gazeteler, seminerler, kongre bildirileri gibi tez konusuyla ilgili tüm kaynaklar toplanabilir.

Okuma ve Not Alma

Hipotez ve geçici çalışma planı doğrultusunda okuma ve not alma çalışması yürütülür. Okuma sırasında tez konusu ile ilgili önemli görülen kısımlar not alınır. Kaynak toplama aşaması gibi okuma ve not alma aşamasında da seçici olunmalıdır.

Tez Yazma Aşaması

Tez yazma, araştırma sürecinin son aşamasıdır. Tez metni yazımındaki temel amaç, araştırma problemi ile ilgili bunun üzerine yapılmış çalışmaları, bulguları, yorumları ve genellemeleri okuyucuya ulaştırmaktır. Tez metni açık ve anlaşılır olmalıdır. Ayrıca, araştırmanın bütün basamaklarının ve bulgularının tam bir açıklıkla ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde sunulması gerekmektedir. Tezinize % 100 hakim olmalısınız. Her satırını her kelimesini açıklayabilir ve savunabilir olmalısınız. Tezinizi teslim ettikten sonra akademisyenlerin önünde tezinizle ilgili soruları cevaplamanız ve tezinizi savunmanız gerektiğini unutmayın.

Tez Yazımı Bittikten Sonraki Süreç

  • Danışmanınızın kontrolünden sonra teziniz son halini alır.
  • Tezinizi jüri atama formu ile birlikte enstitüye teslim edin.
  • Tez savunması için enstitü tarafından gün belirlenir. Belirlenen gün için sunumunuzu hazırlayın.
  • Sunumunuz sonrası kabul kararı çıkarsa onay sayfasını tez kopya sayınız kadar çoğaltıp jüri üyelerine imzalatın.
  • Tez kopyalarında jüri üyelerinin ve enstitünün işaretlediği düzeltmeleri verilen sürede yapmanız gereklidir. Düzeltmeleriniz ile ilgili danışmanınıza bilgi verip onayını alın.

Bu yazıda TEZ NASIL HAZIRLANIR sorusunu cevaplamaya çalıştık. Tez ile ilgili diğer sorularınız için Tez başlığı altındaki diğer yazılara bakabilirsiniz.

Yerli ve yabancı birçok sayıda tez taraması yapabilmek için uluslararası geçerliliği olan bir diğer kaynak da ProQuest dir. ProQuest ile tarama yapabilmek için Milli Kütüphane üyesi olmanız yeterlidir. ProQuest üzerinde 2.3 milyon dan fazla sayıda Master ve Doktora Tezi bulunmaktadır.

YÖK Tez Tarama Sitesi

Milli Kütüphane Üyeliği İçin

ProQuest Web Sitesi

Stanford Üniversitesi Tez Tarama Sitesi İçin Tıklayın

İngilizce Hazırlanmış Tezler İçin Buradan da Tarama Yapabilirsiniz

ODTÜ Tez Tarama Sitesi

Berkeley Tez Tarama Sitesi

MIT Tez Tarama Sitesi

Başkent Üniversitesi Tez Veri Tabanı

Sabancı Üniversitesi Tez Veri Tabanı

Çukurova Üniversitesi Tez Tarama

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir